Rehber

Fiyat ve iskonto kaçağı nedir, nasıl ölçülür?

Fiyat ve iskonto kaçağı, belirlediğiniz fiyat ile faturada kesip tahsil ettiğiniz fiyat arasında kaybolan gelirdir. Politika üstü iskonto, geç ya da hiç uygulanmayan zam, sözleşme altı fiyat ve bazı temsilcilerde ortalamanın üzerine çıkan iskonto en sık nedenleridir. Her fark tek bir fatura satırında küçüktür, toplamı ise her ay kârlılığınızdan gider.

Son güncelleme:
korppi ekibi, Cemal Tosun ve Emin Genisol

İskonto kaçağı nedir?

Fiyat kaçağı, gelir kaçağının doğrudan fiyatta oluşan kısmıdır. Ürün teslim edilmiş ve faturalanmıştır, ama şirketin kendi kurallarının izin verdiğinden düşük bir net fiyatla. İskonto kaçağı bunun en yaygın biçimidir: politikanın öngördüğünden büyük, uzun süreli ya da geniş kapsamlı uygulanan iskontolar.

Fiyattaki kayıp neredeyse doğrudan kârdan gider, çünkü karşısında bir maliyet tasarrufu yoktur. Bu yüzden yüksek hacimde küçük bir fark bile faaliyet sonucunu değiştirir.

%8,7

Fiyatta %1'lik iyileşme faaliyet kârını yaklaşık %8,7 artırıyor.
Kaynak: McKinsey, The Price Advantage, en büyük 1.200 halka açık şirket

Liste fiyatından net fiyata: fiyat şelalesi nedir?

Fiyat şelalesi (price waterfall), liste fiyatından şirketin cebinde kalan tutara giden yoldur. Bu yolda fiyat, sözleşme fiyatları, fatura içi iskontolar, ciro primleri, bedelsiz mal, ödeme koşulları ve iadelerle azalır. Her adım fiyatın kaçabileceği bir noktadır ve her birinin bir sahibi olmalıdır.

Çoğu şirket şelalenin üst kısmını dikkatle izler, alt adımlarına ise neredeyse hiç bakmaz. Zamdan sonra eski listenin aktif kalması, süresi dolmuş bir kampanyanın sürmesi ya da hedef ciro tutmadan ödenen prim tam da burada olur.

Politika üstü iskonto nasıl oluşur?

Politika üstü iskonto, carinin segmenti, ürün grubu ya da sipariş büyüklüğü için belirlenen sınırın üzerindeki iskontodur. Genellikle tek bir sipariş için onaylanmış bir istisna olarak başlar, sonra cari kartta kalır ve nedenini kimse hatırlamadığı halde sonraki tüm siparişlere uygulanır.

Zam neden faturaya yansımıyor?

Yeni fiyat listesi duyurulduğunda zam, ancak kapsadığı her cari ve ürün için ERP'de aktif olduğunda gerçekleşir. O güne kadar sistem hata vermeden eski fiyatı faturalar. Cariye özel fiyatlar ve sabit fiyatlı sözleşmeler eski seviyeyi aylarca sessizce koruyabilir, bu yüzden yönetimin onayladığı zammın yalnızca bir kısmı tahsil edilir.

%43

Şirketler planladıkları fiyat artışının ortalama yalnızca %43'ünü koruyabiliyor.
Kaynak: Simon-Kucher, Global Pricing Study 2025, 28 ülkeden 2.200 yönetici

%92

Şirketlerin %92'si yavaş fiyat değişiklikleri yüzünden etkilenen gelirin en az %1'ini kaybediyor.
Kaynak: Enable ve InsightDynamo, Haziran 2026, 301 ticari yönetici

Sözleşme altı fiyat ve fiyat farkı faturası

Sözleşme fiyatı, yalnızca sistemde ve doğru cariye bağlı olarak duruyorsa uygulanır. İmzalı bir PDF'te duruyorsa ya da carinin ana veride ikinci bir kodu varsa, fatura başka bir fiyata düşer ve anlaşılan bedel kayıtlara hiç girmez. Bu yüzden ana veri kalitesi ile fiyatlama aynı konuşmanın parçasıdır.

Fark tespit edildiğinde düzeltme genellikle fiyat farkı faturası ile yapılır. Fiyat farkı faturası, faturalamadan sonra anlaşılan bedelde ortaya çıkan farkı belgeler ve alıcıya göre e-Fatura ya da e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. Gerekçesinin sözleşme ve fatura satırlarıyla belgelenmesi, cari mutabakatta ve olası bir incelemede işinizi kolaylaştırır. Somut işlemler için mali müşavirinizle ilerlemeniz yerinde olur.

Temsilci bazında iskonto nasıl analiz edilir?

İskonto nadiren tek bir büyük kararla bozulur. Sipariş sipariş kayar ve her temsilcide farklı kayar. Meslektaşlarından fazla iskonto veren bir temsilci otomatik olarak hatalı değildir, çünkü daha büyük ya da stratejik carileri yönetiyor olabilir. Asıl soru, fazla iskontonun hangi cari ve siparişlerde toplandığı ve bunu birinin bilerek verip vermediğidir.

Bu soruyu adil biçimde yanıtlamak bağlam ister: karşılaştırılabilir cariler, her siparişin tarihinde geçerli doğru fiyat ve usulüne uygun onaylanmış istisnalar. Bu bağlam olmadan satış ekibiyle konuşma, belirli fatura satırlarının incelenmesi yerine ortalamalar üzerine bir tartışmaya döner.

İskonto politikası nasıl yazılır ve ölçülür?

  • Sınırları yazın. Azami iskontoyu segment, ürün grubu ve sipariş büyüklüğüne göre yazılı hale getirin.
  • Onay kademesi koyun. Temsilcinin tek başına verebileceği iskontoyu ve üstü için kimin onaylayacağını belirleyin.
  • İstisnalara süre verin. Tek sipariş için verilen iskonto cari kartta kalıcı olmasın.
  • Sahibini atayın. İskonto politikasının ve fiyat listesinin bir sahibi olsun. Bu, veri yönetişiminin parçasıdır.

Politikayı yazmak kolay kısmıdır. Gerçekte tutup tutmadığını ERP verisinden ölçmek zordur, çünkü faturadaki her fiyat meşru görünür, uyması gereken kural ise bir sözleşmede, yıl ortasında değişen bir listede ya da bir e-postada durur. Gerçek kaçağı onaylı istisnalardan ayırmak hem ERP'nizi hem ticari pratiğinizi bilmeyi gerektirir. Kendi işinizde ne kadar fiyatın kaçtığını öğrenmek için bizimle kısa bir görüşmeyle başlayın.

korppi Ne Sunar?

korppi, ERP'nizin salt okunur standart dışa aktarımıyla çalışır ve sisteminize hiçbir şey yazmaz. Fiyat ve iskontonun nerede kaçtığını fatura satırına kadar gösterir, her bulguya bir tutar ve bir sahip verir. Her rakam kendi satırlarınızdan hesaplanır ve arkasındaki fatura satırlarına bağlanır.

Yapay zekâ asistanı korppilot'a hangi carilerin en fazla ek iskonto taşıdığını sorabilirsiniz. korppilot sonuçları açıklar, asla rakam uydurmaz ve her cevap arkasındaki fatura satırlarına bağlanır. Logo, Netsis ve Mikro için ERP sayfasına bakabilirsiniz.

Kendi Verinizde Görün

Fiyat kaçağı en iyi kendi faturalarınızda anlaşılır. Bir demo talep edin, size korppi Revenue Intelligence'ı gösterelim, ya da fiyat ve iskontonuzun nereden kaçtığını fatura satırı düzeyinde görmek için Veri Sağlık Raporu isteyin.

Sık Sorulan Sorular

İskonto kaçağı nasıl hesaplanır?

Özünde, politikanızın izin verdiğinin ötesinde verilen iskontonun parasal karşılığıdır. Pratikte zor olan, her satırda hangi politikanın, fiyatın ve onayın geçerli olduğunu bilmektir. korppi bunu kendi fatura satırlarınızdan hesaplar ve her tutarı arkasındaki satırlara bağlar.

Zam yapıldığı halde eski fiyattan fatura kesilirse ne yapılmalı?

Önce hangi cari ve ürünlerde eski fiyatın kaldığını netleştirin. Ardından fiyatları güncelleyin, cariye özel fiyatları gözden geçirin ve sözleşme izin veriyorsa farkı fiyat farkı faturası ile talep edin.

Fiyat farkı faturası ne zaman kesilir?

Faturalamadan sonra, anlaşılan bedelde artış ya da azalış ortaya çıktığında fiyat farkı faturası düzenlenir, örneğin sözleşme fiyatının altında kesilmiş bir faturanın farkı için. Gerekçenin sözleşme ve ilgili fatura satırlarıyla belgelenmesi önemlidir, uygulama için mali müşavirinize danışmanız yerinde olur.

Satış temsilcisinin iskonto yetkisi nasıl belirlenir?

Genellikle yazılı bir iskonto politikasıyla belirlenir: temsilcinin tek başına verebileceği iskonto, üstü için onay kademesi ve istisnaların süresi. Gerçekte uygulanan iskontoyu fatura satırlarında görmek, politikanın tutup tutmadığını gösterir.

Fiyat şelalesi analizi için hangi veriler gerekir?

Fatura satırlarınızın, fiyat listelerinizin ve cari kayıtlarınızın salt okunur standart bir dışa aktarımı yeterlidir. Tam kapsamı ekibinizle bir görüşmede birlikte belirleriz.